İvme Genç: Öğrenci Üyeler TMMOB’de Demokrasi İstiyor

TMMOB | Demokrasi | Öğrenci | Oda | Kurultay | İMO | İnşaat Mühendisliri Odası | Danışma kurulu | Küçük Kurul | Mustafa Gezegen | Murat Kılınç | Mustafa Kızıl | Barış Önal | Emo-genç | İvme Genç | Yaz Kampı

TMMOB ve bağlı Odalar etkin yönetim anlayışının, öğrenci üyelerin bağımsız bir düşünce ve eylemlilikleri olmasına tahammül gösteremediği uzun zamandır biliniyor. Özellikle bir “TMMOB politikası” haline getirilmeye çalışılan Yetkin Mühendislik konusunda, öğrencilerin yaşamlarını, geleceklerini doğrudan etkileyecek bu düzenlemeye karşı çıkmaları, bu yönetim anlayışının şimşeklerini çekmelerine yeterli oldu. Yetkin mühendisliğe muhalefet eden, uyarıldıkları azarlandıkları halde, muhalefet etmekte de ısrar eden birçok öğrenci komisyonu tasfiye edildi veya işlevsizleştirildi. TMMOB Öğrenci Kurultayı çeşitli gerekçelerle yaptırılmadı, Oda Öğrenci Kurultayları ise müdahalelere uğradı. Yetkin mühendislikten söz eden yazılar sansürlendi. Genel Kurullar’da ise TMMOB’nin demokratik gelenekleri tüzük ve yönetmeliklere hapsedilerek, öğrencilerin söz hakkı kullandırılmadı.

Ne var ki öğrencilere dönük baskılar bununla da sınırlı kalmadı. İnşaat Mühendisleri Odası’nda 14 Mart 2009 tarihinde yapılan 2. Öğrenci Üye Kurultayı’nda öğrenciler bildiri dağıttıkları için yöneticilerin hakaret ve küfürlerine, tekmeli tokatlı saldırılarına maruz kaldılar . Bu saldırı 4 Nisan 2009’da yapılan TMMOB Danışma Kurulu’nda öğrenciler tarafından DK üyelerine anlatıldı. Ancak ne TMMOB yönetimi ne de Oda yönetimleri, bu saldırı karşısında herhangi bir tepki vermediler. Hiçbirisinin ağzını bıçak açmadı; bırakın kınamayı, “Nedir bu olay” diye bir açıklama soran bile olmadı.

Bu tepkisizlikten aldıkları güçle İMO yöneticileri devrimci öğrencilere küfür ve hakaretlerini sürdürdüler. Bu tavır nedeniyle 3 Haziran İMO Küçük Kurulu’nda kavga çıktı, ardından İMO yönetiminin öğrenci ve devrimcileri Küçük Kurul’dan atmak için gizli örgütlediği 11 Haziran tarihli Kurul’da, TMMOB tarihinde bir ilk diyebileceğimiz çirkin olaylar yaşandı. İMO yöneticileri, TMMOB Başkanı ve bazı Oda başkanlarının gözleri önünde, dışarıdan getirttikleri, mühendis olmayan ve kimilerinin elinde bıçak olan bir güruhu öğrencilerin üzerine saldırttı. Ardından Oda polis kordonuna alınarak öğrencilerin içeri girmesi engellendi. Bu duruma seyirci kalmakta sakınca görmeyen Oda yönetimi, içeride “gönül rahatlığıyla” toplantısını yaparak devrimcileri Küçük Kurul’dan atma kararını “demokratik bir biçimde” aldı.

TMMOB ve Oda yönetimlerinin bu olaylar yaşanırken yaptıkları ve yapmadıkları, İMO yönetimini daha da pervasızlaştırdı. İMO yöneticileri öğrencilere dönük baskılarına yenilerini ekleyerek YÖK’ün üniversite öğrencilerine açtığı soruşturmaların benzerlerini öğrencilere açtı. Ancak öğrencilerin cevabını dahi beklemeden İMO’lu Mustafa Gezegen, Murat Kılınç, Mustafa Kızıl ve Barış Önal adlı arkadaşlarımız öğrenci üyelikten çıkartılarak cezalandırıldı.

Genç-İMO’da yaşananlara benzer bir süreç yakın zamanda EMO-Genç’te de (Elektrik Mühendisleri Odası Öğrenci Komisyonu) yaşanmaya başlanmıştır. Bu yıl 1.si düzenlenen EMO-Genç Yaz Eğitim Kampı’nın ardından, ilk yönetim kurulu toplantısında İzmir EMO-Genç Yürütme Kurulu feshedimiştir. Ardından EMO İzmir Şubesi Danışma Kurulu’na katılmak demokratik hakları olduğu halde EMO-Genç üyesi arkadaşlarımız, yönetmelikler gerekçe gösterilerek önce danışma kurulundan, sonra da Oda’da toplantının yapıldığı kattan zorla çıkartılmışlardır.

Ardından Şube yönetimi kampa katılan bazı öğrencilere soruşturma açmıştır. Öğrenci kampında yaşananlardan kaynaklı olarak arkadaşlarımızdan savunmaları istenmiştir. Bu soruşturma da İMO’da olduğu gibi gelişigüzel, yalnızca cezalandırmak mantığıyla açıldığı için, savunması istenen öğrencilerden biri kampta olmadığı sırada yaşananlardan ötürü sorgulanmaktadır.

Son dönemde öğrenci üyelerin yaşadığı bütün baskıların ardında, etkin yönetim anlayışının, farklı fikirlerden korkan, statükocu tavrının yattığı gayet açıktır. Ancak öğrenciler bu baskılar karşısında fikirlerini savunmaktan vazgeçmeyecekler, TMMOB’nin demokratik geleneklerine sahip çıkmaya devam edeceklerdir.

İvme-Genç

Açıklama No.29: İnşaat Mühendisleri Odası’nın Yetkinlik Uygulamasını Bir Kez Daha Durdurduk

Belgelendirme | Yönetmelik | Yetkinlik Belgelendirme Yönetmeliği | Yetkin Teknik Eleman Kanunu Tasarısı | Yetkin Mühendislik | Yetkin İnşaat Mühendisliği | Yetkili Mühendislik | yetki | TMMOB | Profeyonel Mühendislik | planlama | Oda | Mühendislik | Mühendis | Mimarlık | Mimar | Meslek İçi Eğitim | ivme dergisi | İvme | İsmail Ozan Demirel | İMO | Hizmet Ticareti | GATS | Ercan Atalay | Devrimci | Demokrat | Danıştay | Danışma kurulu | Belgelendirme | Akreditasyon | ABD | 3458 | 2547

İMO’nun Danıştay kararıyla durdurulan Yetkin İnşaat Mühendisliği Yönetmeliği’nin ardından hazırladığı Yetkinlik Belgelendirme Yönetmeliği de +İVME Dergisi’nin açtığı davayla durduruldu.

1990’lı yıllardan bu yana mühendis-mimarların ve TMMOB’nin gündeminde olan, özellikle 1999 Marmara Depremi’ndeki yıkımları ve can kayıplarını yalnızca mühendis-mimarların sırtına yükleyen bir çarpıtmayla gerekçelendirilerek hazırlıklarına hız verilen yetkin-yetkili mühendislik uygulamasıyla ilgili olarak, İnşaat Mühendisleri Odası 2006’da Yetkin İnşaat Mühendisliği Yönetmeliği’ni yayınlamış ve ilk yetkin mühendislik belgelerini dağıtmaya başlamıştı. ABD’deki profesyonel mühendislik (professional engineering) uygulamasından kopya edilerek oluşturulmuş bu yönetmelik, bir mühendisin imza yetkisi alabilmek için 5 yıl boyunca bir yetkin mühendisin gözetiminde çalışması, Oda tarafından belli bir ücret karşılığında yapılacak sınavdan geçmesi gibi kriterler getiriyordu.

Haziran 2006’da Yetkin Mühendislik başlığıyla yayınlanan ilk sayısından itibaren İvme Dergisi, meslektaşlarımızı, özellikle de yeni mezun meslektaşlarımızı sermayeye ucuz işgücü olarak sunan bu uygulamaya karşı çıkmıştır.

Öte yandan 1995 yılında imzalanan Hizmet Ticareti Genel Sözleşmesi (GATS) ile Avrupa Birliği uyum süreci de hizmetlerin serbest dolaşımı için mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması kapsamında benzer bir belgelendirme sürecini öngörmektedir. Kısacası yetkin mühendislik ve belgelendirme, ülkemize gelecek olan uluslararası hizmet tekellerine de ucuz işgücü yarattığı gibi, ayrıca ulusal mühendislik gücümüzün önüne de bir “belge duvarı” çekilerek tasfiyesine yol açacaktır.

Mesleki demokratik kitle örgütü olarak üyelerinin çıkarlarını savunması gereken TMMOB ve bazı Odalar etkin yönetim anlayışları ise, üyelerini, mesleklerini icra etme yetkilerini de ellerinden alarak sermayenin sömürüsüne eli kolu bağlı terk eden yetkin mühendislik uygulamasını bizzat hayata geçirmeye çalışmışlar, 2005’te Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın siparişiyle “Yetkili Mühendis, Mimar ve Şehir Plancılarının Belirlenmesi ve Belgelendirilmesine İlişkin Kanun Tasarısı Taslağı”nı hazırlamışlardır.

Mayıs 2004’teki TMMOB GK’da “TMMOB Meslek İçi Eğitim ve Belgelendirme Yönetmeliği” kabul edilirken, yetkinlik uygulaması ise İMO tarafından 2006’da hazırlanan bir yönetmelikle hayata geçirilmiştir. Bu yönetmeliğe +İvme Dergisi yayın kurulu üyesi İnş. Müh. Ercan Atalay tarafından açılan davada Danıştay 8. Dairesi 6 Kasım 2007’de yürütmeyi durdurma, 18 Kasım 2008’de ise iptal kararı vermiştir.

İnşaat Mühendisleri Odası ise mahkeme kararını ciddiye almak yerine, yetkin mühendisliği uygulama konusundaki ısrarını sürdürmüş ve kararın etrafından dolanma çabasıyla yeni bir yönetmelik hazırlamıştır. Yetkinlik Belgelendirme Yönetmeliği adındaki bu “yeni yetkin mühendislik yönetmeliği”, bir öncekinden yalnızca isim bakımından farklıdır. Üstelik bu yalnızca bizim iddiamız da değildir; 12 Eylül 2008’de yapılan İMO 41. Dönem Danışma Kurulu’nda söz konusu yönetmelik tartışılırken bizzat yetkin mühendislik kurulu başkanı tarafından söylenen “Biz zaten daha önceden benimsediğimiz bir yönetmeliği allayıp pullayıp yeniden yürürlüğe koymak için burdayız. Herkes bu danışma kurulunun bir oyun olduğunu biliyor zaten” sözleri, iki yönetmeliğin içerik olarak birbirinden farksız olduğunun en yetkili ağızdan doğrulanmasıdır.

15 Şubat 2009’da Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren bu yeni yönetmeliğe de +İvme Dergisi adına yayın kurulu üyemiz İnş. Müh. İsmail Ozan Demirel tarafından 16 Nisan 2009 tarihinde dava açılmıştır. Danıştay 8. Dairesi ise 8 Temmuz 2009 tarihinde oybirliğiyle Yetkinlik Belgelendirme Yönetmeliği’nin yürütmesini durdurma kararı almıştır. Böylece +İvme Dergisi, İnşaat Mühendisleri Odası’nın yetkin mühendislik uygulamasını ikinci kez durdurmuştur.

Kararın gerekçesi “(…) mühendislik mesleğinin niteliği, mühendis ve yüksek mühendis gibi unvanların neler olduğu ve bunların kimler tarafından kullanılacağı, ayrıca meslek alanında lisans eğitimi sonrasındaki yüksek lisans, doktora, doçentlik, profesörlük gibi aşamalar ilgili düzenlemelerin yukarıda açıklanan 3458 ve 2547 sayılı Yasalarda düzenlenmiş olması karşısında, anılan Yasa hükümlerinin verdiği açık bir yetkiye dayanmayan ve anılan yasal düzenlemelerde yer alan tanımları aşar bir şekilde yeni tanımlar ve düzenleme getiren dava konusu Yönetmelikte yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır” şeklinde ifade edilmiştir. Bu karar da, bir önceki yürütmeyi durdurma kararında olduğu gibi, İvme’nin savunduğu “mühendislik eğitiminde belgelendirmeyi üniversiteler yapmalı; odaların yapması gereken ise, kimin neyi bildiğini ölçmek yerine üretilen mühendislik hizmetlerini ya da bu hizmetleri denetlemesi gereken kurumları denetlemek olmalı” görüşünün haklılığını bir kez daha ortaya koymuştur.

Son olarak şunu da eklemek isteriz; bir süredir TMMOB içinde, dün yetkin mühendisliği savunanların bugün İMO’nun yetkinlik uygulamasına kendilerinin de karşı olduklarını söyledikleri duyulmaktadır. Bu kişiler bugün belgelendirmeyi savunuyor, yetkin mühendislik tartışmasının ise artık bittiğini, tüketildiğini hemen sözlerine eklemeyi unutmuyorlar. Bu durum, yetkin mühendisliğe karşı ideolojik mücadelenin kazanıldığını gösterdiği gibi, kavramlar üzerinde yeni bir bulanıklık yaratma çabasına da işaret etmektedir: Bugün birçok Odanın belgelendirme uygulamasının, mühendis emeğinin değersizleştirilmesine yol açma anlamında yetkin mühendislikten özde bir farkı yoktur.

İvme Dergisi yetkin-yetkili mühendislik başta olmak üzere meslektaşlarımızı sermayenin ucuz işgücü haline getirecek tüm uygulamalara karşı mücadelesini kararlılıkla sürdürecektir.

Mühendislik Mimarlık ve Planlamada +İVME